علوم پایه هفتم درس 2 – مدرسه دانش آموزان استثنایی در ایران

علوم پایه هفتم درس 2

علوم پایه هفتم درس 2

برای تماشای ویدیوی این درس، بر روی دستگاه پخش ویدیو که در زیر قرار دارد، کلیک کنید و یا روی این لینک کلیک کنید.

در صورت داشتن هر گونه سوالی در مورد این درس، لطفا سوال خود را به شکل کامنت در فرم کامنت گذاری در پایین همین صفحه قرار دهید. به سوال های شما در اسرع وقت و با جزئیات کامل، پاسخ داده خواهد شد.

برای شرکت در کلاس های مدرسه دانش آموزان استثنایی و مطالعه آرشیو کلاس های ضبط شده، اینجا را کلیک کنید.

برای وارد شدن به محیط کلاس های آنلاین ما، اینجا را کلیک کنید.

در صورتی که دبیر هستید و می خواهید در این پروژه با ما همکاری کنید، لطفا از قسمت بالای سایت، با ما در تماس باشید.


علوم پایه هفتم درس 2

درس دوم: اندازه گیری در علوم و ابزارهای آن

زندگی ما به اندازه گیری و ابزارهای آن وابسته است. از جمله اندازه گیری قد و وزن، زمان، فشار خون

نکته: اندازه گیری یک مرحله مهم برای جمع آوری اطلاعات است.

اندازه گیری به ما کمک  اندازه می کند تا اشیاء را از لحاظ اندازه ، مقدار، بزرگی و کوچکی، بلندی و کوتاهی و… با هم مقایسه کنیم. هر چیزی که قابل اندازه گیری بوده و می توان آن را به صورت عددی بیان کرد کمیت نامیده می شود.

استاندارد در واقع میزان، معیار و شاخصی برای سنجش و اندازه گیری است. اولین استانداردهای پایه گذاری شده در جهان مربوط به یکسان شدن واحدهای اندازه گیری طول، جرم و زمان است.

دانشمندان برای آنکه عددهای حاصل از اندازه گیری های مختلف یک چیز با هم مقایسه پذیر باشند، در نشست های بین المللی توافق کردند، برای هر کمیت یکای معینی را تعریف کنند. پس اندازه هر چیز را با یک عدد و یکای آن گزارش می کنیم. به یکای اندازه گیری، واحد نیز می گویند.

در جدول زیر کمیت و یکاهای مربوط به هر کدام را می توانید ببینید.

علوم تجربی پایه هفتم درس 2- کمیت و یکاهای اندازه گیری

هر جسم از ماده تشکیل شده، ماده دارای جرم و حجم می باشد.

جرم جسم در واقع مقدار ماده تشکیل دهنده آن است که بوسیله ترازو اندازه گیری می شود. یکای جرم بر حسب واحد کیلوگرم (kg) یا گرم (g) بیان می شود.

1 kg = 1000 g    —–>   برای تبدیل واحد کیلوگرم به گرم، آن را در 1000 ضرب نمایید

برای تبدیل واحد گرم به کیلوگرم، آن را بر 1000 تقسیم نمایید

وزن جسم برابر با نیروی گرانشی (جاذبه ای) است که از طرف زمین بر جسم وارد می شود و جسم را به طرف زمین می کشد. وزن جسم توسط نیروسنج اندازه گیری می شود. یکای وزن برحسب واحد نیوتون (N) بیان می شود. یک نیوتون نیروی کوچکی محسوب می شود.

علوم تجربی پایه هفتم درس 2- محاسبه وزن

کشیدگی فنر داخل نیروسنج به اندازه نیرویی بستگی دارد که به نیروسنج وارد می شود.

وزن یک جسم در سطح زمین از حاصل ضرب جرم جسم در شدت جاذبه زمین به دست می آید.

شدت جاذبه در سطح زمین 9.8 نیوتون بر کیلوگرم است.

بنابراین با توجه به فرمول وزن،  جرم جسم بر حسب کیلوگرم را در عدد 9.8 ضرب می کنیم. توجه کنید اگر جرم جسم بر حسب گرم داده شده اول آن را بر 1000 تقسیم کنید تا جرم بر حسب کیلوگرم را بدست آورده و عدد حاصل را در عدد 9.8 ضرب کنید تا وزن جسم بر حسب نیوتون را بدست آورید.

برای راحت تر شدن محاسبات، گاهی به جای 9.8 در محاسبه وزن از عدد 10 استفاده می شود.

مسئله: وزن 860 گرم سیب چقدر می باشد؟

بر اساس فرمول وزن ابتدا باید جرم سیب را بر 1000 تقسیم نموده تا از گرم به کیلوگرم تبدیل شود بعد در 9.8 ضرب کنیم

جرم سیب به کیلوگرم = 860 ÷ 1000 = 0.86

وزن سیب=  جرم سیب × 9.8 = 0.86 × 9.8 = 8.428 (N)

نکته: هر چه از سطح زمین دورتر شویم شدت جاذبه کمتر و در نتیجه وزن هم کمتر می شود. بنابراین وزن یک جسم یک مقدار ثابت نیست و با توجه به مکان اندازه گیری تغییر می کند.

شدت جاذبه روی ماه برابر با 1.7 نیوتون بر کیلوگرم و بر روی مریخ برابر با  4 نیوتون برکیلوگرم است.

به تفاوت جرم و وزن اجسام با توجه به جدول زیر دقت نمایید.

علوم تجربی پایه هفتم درس 2- تفاوت جرم و وزن

کمیت طول: فاصله بین دو نقطه و مسافتی را که یک جسم طی می کند، با یکای طول، اندازه می گیریم. متر، کیلومتر، سانتی متر، میلی متر و اینچ یکاهای متداول طول هستند. وسیله متداول برای اندازه گیری طول اجسام نسبتا کوچک، خط کش می باشد.

1 km = 1000 m      1 cm = 0.01 m       1 mm = 0.001 m       1 inch = 2.54 cm

علوم تجربی پایه هفتم درس 2- یکای طول

کمیت سطح: برای بدست آوردن سطح یک جسم، مساحت آن را اندازه می گیریم. سطح جسم بر حسب متر مربع یا سانتی متر مربع بیان می شود. برای مثال سطح یک جسم مستطیل شکل برابر حاصل ضرب طول و عرض آن می باشد.

کمیت حجم: حجم یک جسم معمولا برابر با مقدار فضایی است که جسم اشغال می کند. حجم یک جسم برحسب متر مکعب یا سانتی متر مکعب اندازه گیری می شود.

نکته: اگر جسم جامد شکل هندسی منظمی داشته باشد با استفاده از روابط هندسی حجم آن را بدست می آوریم. برای مثال برای پیدا کردن حجم یک کلاس درس مکعبی شکل، کافی است طول، عرض و ارتفاع آن را درهم ضرب کنیم.

اما حجم اجسامی مانند سنگ، تخم مرغ و… را که شکل هندسی منظمی ندارند، با استفاده از استوانه مدرج می توانیم اندازه بگیریم. به این ترتیب که ابتدا در استوانه مدرج مقدار مشخصی از مایع غیر حلال ریخته و حجم مایع را یادداشت می کنیم بعد جسم جامد را در استوانه مدرج محتوی مایع انداخته حجم مایع افزایش می یابد و بار دیگر حجم مربوطه را می خوانیم سپس مقدار حجم اولیه را از حجم نهایی کم می کنیم حجم جسم جامد بدست می آید.

برای اندازه گیری حجم مقدار کمی مایع، از ظروف مدرج مثل استوانه و بشر مدرج استفاده می کنیم. این ظروف برحسب سانتی متر مکعب یا میلی متر مکعب مدرج شده اند.

علوم تجربی پایه هفتم درس 2- کمیت حجم

دقت نمایید هنگام خواندن حجم مایع، به سطح زیر منحنی خط مایع توجه کنید.

یکای متداول اندازه گیری حجم مایع، لیتر (L) و میلی لیتر (mL) است.

یک لیتر برابر حجم ظرف مکعبی شکل به طول، عرض و ارتفاع 10سانتی متر است.

حجم 1سانتی متر مکعب، 1 سی سی و 1 میلی لیتر با هم برابرند.

کمیت چگالی: چگالی (جرم حجمی) مقدار جرمی است که در حجم معینی از یک جسم وجود دارد و به صورت نسبت جرم جسم به حجم آن تعریف می شود. یکای چگالی بر حسب گرم برسانتی متر مکعب یاکیلوگرم برمترمکعب بیان می شود.

علوم تجربی پایه هفتم درس 2- کمیت چگالی

نکته: چگالی آب برابر با 1 گرم بر سانتی متر مکعب می باشد بنابراین هر جسمی که چگالی آن بیشتر از آب باشد در آن فرو می رود بعلاوه اگر جسمی چگالی کمتر از آب داشته باشد روی آب شناور می ماند. پس مکعب فلزی در آب فرو می رود ولی مکعب چوبی و چوب پنبه روی آب شناور می ماند.

مسئله: جرم حجمی مکعب نقره ای به جرم 360 کیلوگرم و ابعاد طول 100، عرض 200 و ارتفاع 300 سانتی متر چند کیلوگرم بر متر مکعب می باشد؟

حجم مکعب= طول × عرض× ارتفاع = 100 ×200 × 300 = 6000000 سانتی متر مکعب 

حجم مکعب بر حسب متر مکعب = 6000000 ÷ 1000000 = 6 متر مکعب

چگالی (جرم حجمی) = جرم ÷ حجم = 360 ÷ 6 = 60 کیلوگرم بر متر مکعب

مسئله: جرم جسمی به حجم 70 متر مکعب و چگالی 5 کیلوگرم بر متر مکعب چقدر است؟

جرم = حجم × چگالی = 70 × 5 =  350 کیلوگرم

کمیت زمان: زمان را اندازه می گیریم تا بتوانیم به سؤال «چه وقت» و یا «چه مدت» پاسخ دهیم. برای اندازه گیری زمان معمولا از ساعت یا زمان سنج استفاده می شود. یکای اندازه گیری زمان ثانیه (S) است اما در زند گی روزمره از یکاهای دقیقه، ساعت، شبانه روز، سال و … استفاده می شود.

1 دقیقه= 60 ثانیه  1 ساعت= 60 دقیقه   1 شبانه روز= 24 ساعت 1 سال= 365 شبانه روز   1 قرن= 100 سال

دقت اندازه گیری: اندازه گیری ها همواره با تقریب همراه اند و دقت اندازه گیری به دقت شخص و دقت وسیله اندازه گیری بستگی دارد.

در نوشتن نتیجه اندازه گیری باید به یکای وسیله اندازه گیری توجه نموده و عدد را با همان یکا بیان کنیم برای مثال زمانی که طول یک جسم را با خط کش سانتی متری اندازه گیری می کنیم، اندازه جسم را با یکای سانتی متر بیان می کنیم و دقت ما حدود سانتی متر است. به همین ترتیب وقتی برای اندازه گیری جرم یک جسم از ترازوی عقربه ای استفاده می کنیم که با مقیاس گرم مدرج شده، جرم جسم بادقت گرم اندازه گیری می شود.

Share this:

Leave a Comment

Register on WhatsApp