علوم پایه هفتم درس 4

علوم پایه هفتم درس 4 – مدرسه دانش آموزان استثنایی در ایران

علوم پایه هفتم درس 4

علوم پایه هفتم درس 4

برای تماشای ویدیوی این درس، بر روی دستگاه پخش ویدیو که در زیر قرار دارد، کلیک کنید و یا روی این لینک کلیک کنید.

در صورت داشتن هر گونه سوالی در مورد این درس، لطفا سوال خود را به شکل کامنت در فرم کامنت گذاری در پایین همین صفحه قرار دهید. به سوال های شما در اسرع وقت و با جزئیات کامل، پاسخ داده خواهد شد.

شما می توانید همین ویدیو را از کانال یوتیوب ما ببینید. برای دیدن این ویدیو از یوتیوب، اینجا را کلیک کنید.

برای شرکت در کلاس های  و مطالعه آرشیو کلاس های ضبط شده، اینجا را کلیک کنید.

برای طرح پرسش های درسی بر اساس پایه، کلاس و کتاب درسی، از انجمن های طبقه بندی شده مدرسه دانش آموزان استثنایی استفاده نمایید. به کلیه پرسش های درسی شما در کوتاه ترین زمان و به تفصیل پاسخ داده خواهد شد.

 برای وارد شدن به محیط کلاس های آنلاین ما، اینجا را کلیک کنید.


علوم پایه هفتم درس 4

مواد پیرامون ما

چهره زندگی ما به نوع موادی که استفاه می کنیم بستگی دارد. برای نمونه از آلیاژ فولاد در صنعت خودرو سازی و ساختمان سازی استفاده گسترده می شود و در ساختن تایر اتومبیل از رشته های فولادی استفاده می شود. وسیله های مختلف از مواد گوناگونی ساخته شده اند. برخی از آنها فقط از یک نوع ماده و برخی دیگر از چند نوع ماده تشکیل شده اند.

تنها منبع مواد مورد استفاده ما در زندگی روزانه، طبیعت می باشد. برخی از مواد در طبیعت یافت شده و آنها را به طور مستقیم از آب، خاک و هوا می توان جدا نمود آن ها مواد طبیعی خالص هستند. برای نمونه اکسیژن، نیتروژن و کربن دی اکسید به صورت گازهای بی رنگ در هوا یافت می شوند. گوگرد به صورت بلورهای زرد و کدر در دهانه آتشفشان های خاموش و نیمه فعال وجود دارد. طلا به صورت تکه ها یا رگه های فلزی درخشان در لابه لای برخی از خاک ها و سنگ ها یافت می شود. الماس را می توان به صورت بلورهای زیبا و درخشان در داخل سنگ های آتشفشانی جست وجو کرد. نمک خوراکی را می توان از آب دریا تهیه کرد.

برخی از مواد نیز در طبیعت وجود داشته ولی بصورت خالص نیستند بلکه به صورت ترکیبی با عناصر دیگر یافت شده و با انجام تغییرهای فیزیکی و شیمیایی بدست می آیند آن ها مواد طبیعی ناخالص هستند. برای نمونه فلزهای آهن، آلومینیم و مس را از سنگ معدن آنها جدا می کنند.

اما اکثر مواد مورد استفاده در زندگی ما در طبیعت یافت نمی شود و باید آنها را  از مواد طبیعی به دست آورد آن ها مواد مصنوعی هستند. برای نمونه شیشه را از ماسه ، سیمان را از سنگ آهک و پلاستیک را از نفت خام می سازند.

مواد پیرامون

ویژگی های مواد: هر ماده دارای ویژگی های مشخص و معینی است. برای نمونه مس فلزی جامد است که سطح براقی دارد و رسانای جریان برق، گرما، چکش خوار و سخت است.

کاربردهای یک ماده به ویژگی های آن بستگی داشته و شناخت این ویژگی ها به شما کمک می کند تا برای ساختن یک وسیله، بتوانید مواد مناسب را انتخاب کنید. هر یک از مواد خاصیت فیزیکی معینی دارد. 

خاصیت فیزیکی مواد، ظاهر ماده و رفتار آن در یک تغییر فیزیکی را نشان می دهد بنابراین رنگ، اندازه، شکل، چگالی، نقطه ذوب و جوش، براق یا کدر بودن، رسانایی، خاصیت آهن ربایی، انعطاف پذیری، استحکام و … از خواص فیزیکی هستند.

سختی یا نرمی: سختی به میزان مقاومت در برابر خراش و فشار گفته می شود. اگر یک ماده نسبت به ماده دیگر سخت تر باشد می توان با استفاده از ماده سخت بر روی ماده دیگر خراش ایجاد کرد یا آن را برید. برای نمونه با کمک الماس می توان شیشه را برید، با ناخن روی صابون و چوب پنبه خراش ایجاد کرد. در نتیجه الماس از شیشه و ناخن از صابون و چوب پنبه سخت تر است.

چکش خوار یا شکننده: اگر ماده ای در اثر ضربه شکسته نشده و فقط پهن و نازک شود به آن چکش خوار می گویند. فلزات به دلیل داشتن خاصیت چکش خواری در اثر ضربه نمی شکنند بنابراین می توان آنها را به آسانی به شکل های دلخواه نظیر ورقه، مفتول یا سیم درآوریم. دلیل چکش خواری فلزات این است که هنگام ضربه اتم های آن ها از هم جدا نمی شود بلکه در اثر ضربه یک لایه از اتم ها بر روی لایه دیگر سر می خورد و جابجا می شود در نتیجه ضخامت بخشی که ضربه خورده کمتر می شود.

نکته: قابلیت ورق شدن طلا زیاد است. برخلاف فلزات، نافلزات مثل شیشه شکننده هستند و در اثر ضربه خورد می شوند.

نکته: مواد چکش خوار وقتی در اثر ضربه قرار می گیرند فقط موقعیت اتم ها نسبت به هم تغییر نموده اندازه، شکل و فاصله اتم ها هیچ تغییری نمی کند.

چکش خوار

انعطاف پذیر یا انعطاف ناپذیر(صلب): انعطاف پذیری یک ماده نشان می دهد که آن ماده چقدر می تواند در اثر نیرو خم یا کشیده شود و پس از حذف نیرو، دوباره به حالت اول بر گردد. برای نمونه کش، لاستیک و فنر انعطاف پذیر هستند چون با کشیدن، طول آن ها افزایش می یابد و شکل آن ها تغییر کرده و بعد از رها کردن دوباره به حالت اول خود بر می گردد.

نکته: شرط انعطاف پذیری این است که ماده بعد از تغییر شکل دوباره به حالت اول برگردد برای نمونه سیم مسی به راحتی کشیده و خم می شود ولی بعد از حذف نیرو به حالت اول خود بر نمی گردد پس مس انعطاف پذیر نیست.

تراکم پذیری: فشرده شدن یک ماده در اثر نیرو یا فشار را تراکم پذیری آن می گویند. موادی مثل هوا، لاستیک و فنر تراکم پذیر هستند. خاصیت تراکم پذیری باعث می شود شدت ضربه گرفته شود بنابراین از آن ها بعنوان ضربه گیر استفاده می شود از جمله هوا که در ساختن کیسه هوا (ایربگ) بکار می رود.

نکته: در تراکم پذیری هم بعد از حذف نیرو ماده به حالت اول خود برمی گردد و از این جهت مانند خاصیت انعطاف پذیری است.

استحکام (محکمی): به مقدار نیرویی که لازم است تا یک ماده در اثر کشیدن، گسسته یا بریده شود استحکام آن ماده می گویند. استحکام نسبی مواد بوسیله نیروسنج نشان داده می شود. بنابراین استحکام، مقاومت جسم در برابر کشش و پاره شدن می باشد. معمولا استحکام فلزها بیشتر از سایر مواد بوده در نتیجه برای ساختن وسایلی نظیر بدنه خودروها، اسکلت های ساختمانی، پل ها، در و پنجره و وسایل ورزشی که باید استحکام زیادی داشته باشند، از فلز ها استفاده می کنند. سیم فولادی می تواند کشش زیادی را تحمل کرده و پاره نشود پس فولاد استحکام زیادی دارد.

سفتی: میزان مقاومت در برابر شکستن و ترک خوردن

جاذب آب یا ضد آب: میزان مقاومت در برابر نفوذ مایع و آب در خاصیت ضد آب بودن یک ماده موثر می باشد. بوسیله تعداد قطره ها و زمانی که طول می کشد آنها جذب ماده شوند خاصیت ضد آب بودن  سنجیده می شود. میزان توانایی ماده برای کشیدن مایع (آب) به داخل خود نشان دهنده جاذب آب بودن است.

شفاف یا کدر: موادی که نور را از خود عبور می دهند مثل آب، شیشه و هوا شفاف بوده و اجسامی نظیر چوب یا سنگ که نور را از خود عبور نمی دهند غیرشفاف یا کدر هستند. شیشه و پلاستیک های بی رنگ، مهمترین مواد شفافی هستند که کاربردهای فراوانی دارند و در جاهایی که می خواهیم فقط نور عبور کرده و چیزهای دیگر مثل صدا یا هوا عبور نکند از آن ها استفاده می شود.

نکته: اغلب فلزات شفاف و دارای جلای فلزی هستند در حالیکه نافلزات بیشتر کدر هستند.

چگالی: از ویژگی های مهم مواد، چگالی آنها می باشد که در شناور ماندن یا فرو رفتن در آب تاثیر می گذارد. چگالی فلزها چگالی طلا خیلی بیشتر از فولاد و آن هم بیشتر از آلومینیم است. به همین دلیل فلز آلومینیم به یک فلز سبک شهرت دارد

رسانایی: توانایی عبور جریان الکتریسیته از ماده را رسانایی می گویند. فلزات رسانای برق هستند ولی رسانایی فلزات باهم فرق دارد. برای مثال رسانایی مس خیلی بیشتر از آهن بوده و با وجود اینکه آهن از مس فراوانتر و ارزانتر است ولی برای ساختن سیم برق از مس استفاده می شود. البته رسانایی کم هم برای مواردی مفید می باشد از جمله در ساختن سیم المنت مورد استفاده در وسایل برقی گرم کننده مثل سماور، سشوار و اتو از فلزات کم رسانا استفاده می شود. مواد عایق، نارسانا بوده و جریان برق را از خود عبور نمی دهند. برای نمونه پلاستیک یک ماده عایق بوده و از آن برای روکش سیم و دسته ابزارهای مختلف استفاده می شود تا جلوی جریان برق را گرفته و دچار برق گرفتگی نشویم.

نکته: آب معمولی جریان برق را از خود عبور می دهد چون خالص نیست ولی آب خالص (مقطر) رسانای برق نمی باشد.

Share this:

Leave a Comment

WhatsApp Us