علوم پایه هفتم درس 3 - مدرسه دانش آموزان استثنایی در ایران

علوم پایه هفتم درس 3 – مدرسه دانش آموزان استثنایی در ایران

علوم پایه هفتم درس 3

علوم پایه هفتم درس 3

برای تماشای ویدیوی این درس، بر روی دستگاه پخش ویدیو که در زیر قرار دارد، کلیک کنید و یا روی این لینک کلیک کنید.

در صورت داشتن هر گونه سوالی در مورد این درس، لطفا سوال خود را به شکل کامنت در فرم کامنت گذاری در پایین همین صفحه قرار دهید. به سوال های شما در اسرع وقت و با جزئیات کامل، پاسخ داده خواهد شد.

برای شرکت در کلاس های مدرسه دانش آموزان استثنایی و مطالعه آرشیو کلاس های ضبط شده، اینجا را کلیک کنید.

برای وارد شدن به محیط کلاس های آنلاین ما، اینجا را کلیک کنید.

در صورتی که دبیر هستید و می خواهید در این پروژه با ما همکاری کنید، لطفا از قسمت بالای سایت، با ما در تماس باشید.


علوم پایه هفتم درس 3

درس سوم: اتم ها، الفبای مواد

آب در طبیعت به سه حالت جامد، مایع و بخار یافت می  شود این سه حالت ویژگی های مختلفی دارند. درحالی که آب، یخ و بخارآب، یک نوع ماده اند.

علوم پایه هفتم درس 3- تغییر حالت آب

هر روز با مواد گوناگونی سروکار داریم که کاربردهای مختلفی در زندگی  روزانه، کشاورزی، داروسازی و صنایع دیگر دارند.

به ذره های ریز سازنده مواد، اتم می گویند. در واقع اتم ها اصلی ترین ذره های سازنده جهان هستند. این ذرات ریز را نمی توان با چشم مشاهده کرد ولی آن ها وجود دارند. اتم ها آن قدر ریز هستند که حتی با میکروسکوپ های قوی نیز دیده نمی  شوند. بنابراین تنها با مشاهده غیر مستقیم می  توان اتم ها را بررسی و خواص آنها را کشف کرد.

اتم ها کنار هم قرار می  گیرند و مواد را می  سازند. هر ماده  از یک یا چند نوع اتم تشکیل  ًشده است.

بیشتر اتم ها به حالت اتمی در طبیعت یافت نمی شوند بلکه به حالت عنصری یا ترکیب در طبیعت وجود دارند. درواقع  همه مواد موجود در جهان هستی تقریبا از 90 نوع اتم یعنی 90 عنصر ساخته شده اند.

عنصر شکل خالصی از ماده است که یک نوع اتم دارد. برای  نمونه عنصر آهن از اتم های آهن و عنصر کربن از اتم های کربن به وجود آمده است. در واقع عنصرها، ساده ترین اجسامی هستند که در جهان یافت می شوند و در اثر حرارت یا الکترولیز (برق کافت) به اجسام ساده تر تجزیه نمی شوند.

علوم پایه هفتم درس 3- مواد خالص

تعداد اندکی از عنصرها مانند طلا، اکسیژن، نیتروژن و کربن و گوگرد در طبیعت یافت می شوند. اما اکثر آنها در طبیعت یافت نمی شوند.

علوم پایه هفتم درس 3- درصد فراوانی عنصرها

دانشمندان برای درک رفتار مواد و بررسی آنها،  مدلی برای نمایش مواد ارائه داده اند. برای نمایش اتم ها و مولکول ها از مدل علمی استفاده می شود در مدل های علمی اتم ها به شکل گلوله های کروی و پیوند بین آن ها بوسیله میله نمایش داده می شود.

علوم پایه هفتم درس 3- مدل مولکولی

حالت اتمی: برخی از موادی که در زندگی روزانه از آنها استفاده می کنیم، فقط از یک نوع اتم ساخته شده اند، برای نمونه: سیم های مسی، ظروف آلومینیمی  و نقره ای به ترتیب از اتم های مس، آلومینیم و نقره تشکیل شده اند.

حالت مولکولی ماده مرکب: در حالی که اغلب مواد طبیعی و مصنوعی مورد استفاده در زندگی ما مانند پوشاک، خوراک، نوشت افزار، دارو، چوب و کاغذ از چند نوع اتم تشکیل شده اند. برای نمونه، آب از دو نوع اتم (اکسیژن، هیدروژن)، گاز متان از دو نوع اتم (کربن و 2هیدروژن) و گازکربن دی اکسید از دو نوع اتم (کربن و اکسیژن) تشکیل شده اند. در این مواد واحد سازنده، مولکول نام دارد. مولکول مواد مرکب از به هم پیوستن اتم  دو یا چند عنصر مختلف به وجود می  آیند.

حالت مولکولی: در این حالت، تمام ماده از مولکول هایی درست شده که فقط یک نوع عنصر سازنده دارند برای نمونه ذره های  عنصر های نافلز مانند کلر، اکسیژن و گوگرد نیز مولکول است. 

علوم پایه هفتم درس 3- حالت اتمی و مولکولی مواد

اتم هر عنصر از ذرات ریزتری ساخته شده است معروف ترین این ذرات شامل الکترون، پروتون و نوترون می باشد. دانشمندان با آزمایشات به طور غیر مستقیم دریافتند که پروتون ها (ذراتی با بار مثبت) و نوترون ها (ذراتی با بار خنثی) در مرکز اتم قرار دارند و الکترون ها (ذراتی با بار منفی) در فضای اطراف اتم حضور دارند. 

علوم پایه هفتم درس 3- واحدهای تشکیل دهنده ماده

تفاوت خواص فلز و نافلز

خواص معمول فلزات شامل جلای فلزی، انتقال حرارت بالا، هدایت الکتریکی و قابلیت شکل پذیری دائم در دمای اتاق است. عناصر فلزات به صورت اتمی در طبیعت وجود دارند.

نافلزات نارسانا، کدر و شکننده بوده در اثر ضربه خرد می شوند علاوه بر آن نافلزها اغلب به حالت گازند (برم، مایع است) و نقطه ذوب پایین و چگالی کمتری نسبت به فلزات دارند. بیشتر غیرفلزات به صورت مولکولی در طبیعت وجود دارند.

علوم پایه هفتم درس 3- تفاوت فلز و نافلز

حالت های مختلف ماده

جامد شکل منظم و حجم معینی دارد اما مایع  به شکل ظرف درمی  آید و حجم معینی دارد. در حالی که گاز به شکل ظرف درمی  آید و حجم معینی ندارد. حال اگر در سه ظرف به مقدار مساوی از سه ماده جامد، مایع و گاز وارد کنیم، خواهیم دید که مواد جامد و مایع در ته ظرف باقی می  مانند ولی ماده گازی شکل در سراسر ظرف پخش می  شود و همه حجم ظرف را اشغال می کند.

در مواد گازی شکل، فاصله بین ذرات بیشتر از جامد و مایع است. اگر  یک نمونه گاز را وارد ظرف کوچک تری کنیم، اتم ها یا مولکول ها به یکدیگر نزدیک شده و فاصله بین آنها کاهش می یابد. به همین دلیل می  توان یک گاز را به راحتی متراکم کرد و حجم آن را تا حد زیادی کاهش داد. اما نمی  توان یک مایع یا جامد را به آسانی و به مقدار زیاد متراکم  کرد.

تغییر حالت مواد

ذرات یک ماده دارای حرکت هستند که به آن جنبش مولکولی یا جنبش اتمی می گویند. ذرات ماده با توجه به حالت فیزیکی ماده (جامد، مایع، گاز) حرکات جنبشی مختلفی دارند. در گازها، ذرات از آزادی بیشتری برای حرکات جنبشی برخوردارند. 

تغییر حالت فیزیکی مواد با تغییر دما رخ می دهد که مربوط به تغییر حرکات جنبشی می باشد. میزان جنبش ذرات با گرما رابطه مستقیم دارد و با افزایش دما ذرات تشکیل دهنده ماده جنبش بیشتری پیدا کرده و فاصله بین ذرات بیشتر می شود. برای مثال با افزایش دما، ماده از حالت مایع به حالت گاز تبدیل می شود. بنابراین حجم مواد در اثر گرم شدن، افزایش می  یابد زیرا با گرم شدن ماده، انرژی  جنبشی (حرکتی) ذره های سازنده آن بیشتر می شود و در نتیجه فاصله بین آنها افزایش می  یابد.

Leave a Comment